«Թողնեմ, երեխեն մեռնի, որ թոշակ տա՞ն». Էպիլեպսիայով հիվանդ 6-ամյա Գրիշիկին կարգ չեն տալիս, իսկ ընտանիքը դեղի փող չունի

3
380

Forrights.am-ի խմբագրություն է դիմել Արարատի մարզի Այգեզարդ գյուղի բնակիչ Նադյա Պետրոսյանը, ում երեխան՝ 2013թ մարտի 25-ին ծնված Գրիշա Պետրոսյանն, արդեն 3 տարի տառապում է էպիլեպսիայով, հաշվառված է «Արաբկիր» բժշկական կենտրոնում որպես դիսպանսեր հիվանդ, սակայն բժշկասոցիալական փորձագիտական հանձնաժողովը երեխային հաշմանդամ չի ճանաչում: Անգամ այն պարագայում, երբ երեխայի հետազոտությունների թղթերն առկա են:  

«Օրը մեջ կրկնվում են նոպաները: Երեխաս կապտում, ուշքը գնում ու լեզուն կուլ է տալիս, փրփուր է գալիս բերանից: Օր է լինում՝ կարող է 2-3 անգամ վատանա: Օրական 3 անգամ դեղ եմ տալիս»,-պատմեց մայրը՝ հավելելով, որ հիվանդության պատճառով անգամ չի կարողանում Գրիշային մանկապարտեզ ուղարկել:

«Ամբողջ օրը ձեռքը բռնած ման եմ գալիս, որ եթե հանկարծ վատանա, լեզուն կուլ գնա, միանգամից օգնեմ: Չեմ կարողանում գնամ, աշխատեմ, որ գոնե իր դեղի փողը հասցնեմ»,-ասաց Նադյան:

Թեև երեխան «Արաբկիր» հիվանդանոցում արդեն երեք տարի գրանցված է որպես դիսպանսեր հիվանդ, հիվանդանոց է պառկել, բժիշկն էլ համապատասխան թուղթ է տվել հիվանդության մասին, աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության բժշկասոցիալական փորձագիտական հանձնաժողովը մերժում է Գրիշիկին հաշմանդամ ճանաչել և   հաշմանդամության թոշակ նշանակել:

Այն դեպքում, երբ ընտանիքը խիստ անապահով է ու գործազուրկ: Գրիշիկի հայրը նույնպես տառապում է էպիլեպսիայով, աշխատանք չունի, սակայն նա էլ հաշմանդամ չի ճանաչվել: Ընտանիքի «Փարոսն» էլ կտրել են: Գյուղացիների համար, թերևս, ավելի դժվար է բյուրոկրատական քաշքշուկներ հաղթահարելը:

«Սոցապից ասել են՝ վատանալու ժամանակ բժիշկ կանչեք, որ գա, գրանցի երեխու վիճակը, բայց մինչև բժիշկը գա, երեխեն կմեռնի, եթե լեզուն չհանենք»,-տարակուսեց մայրը՝ շարունակելով. «Ուրեմն պետք է թողնեմ երեխուն լեզուն կուլ գնացած էնքան, մինչև բժիշկը գա նայի գրի, որ թոշակ տա՞ն: Տենց երեխեն կենդանի չի մնա: Ուրեմն թողնեմ, երեխեն մեռնի, ինչ ա գա գրի, որ երեխեն վատացե՞լ ա»:

Այգեզարդ գյուղին ամենամոտ հիվանդանոցը Արտաշատ քաղաքում է. Ավելի քան 30 րոպե անհրաժեշտ կլինի, որ շտապօգնությունը Գրիշիկենց տուն հասնի: Իսկ գյուղի բուժարանը նույնպես մոտ չէ: Բուժարանի բժշիկն էլ հայտարարել է, թե ինքը ոտքով չի գա երեխայի նոպան գրանցելու: «Ասել ա՝ ոտքով չեմ գա, մեքենա ուղարկեք, մերը գյուղի վերջին տունն է, մեքենա էլ չունենք: Էդ պահին ես լեզուն կուլ գնացած երեխային ուշքի բերե՞մ, թե՞ մեքենա գտնեմ իր համար»,-դժգոհեց մայրը՝ շարունակելով. «Պիտի թողնեմ մեռնի երեխեն, որ իրանց կանչե՞մ, գան վիճակը տեսնեն, գրե՞ն»:

Նադյան այսօր անելանելի վիճակում է ու ստիպված դիմել է լրատվամիջոցին: «Անգամ երեխու դեղերի գումարը չկա: Ձեռքը բռնած ման եմ գալիս ամբողջ օրը: Չեմ կարողանում գնամ, աշխատեմ, ոչ էլ նպաստ եմ ստանում, որ դեղերը հասցնեմ: Գոնե դեղերի փողը դուրս գա էդ թոշակով, էն էլ չեն տալիս»,-ասաց նա:  

Աշխատանքի և սոցապ նախարարությունից Գրիշիկի դեպքի հետ կապված մեր գրավոր հարցմանը նման պատասխան են տվել. «Հիվանդությունը կամ վնասվածքը անհրաժեշտ, բայց բավարար հիմք չեն հաշմանդամություն սահմանելու համար»:

Հղում անելով կառավարության որոշման վրա՝ սոցապից գրել են, որ «հաշմանդամությունը հիվանդություններով, վնասվածքներով կամ արատներով պայմանավորված՝ օրգանիզմի ֆունկցիաների կայուն խանգարումների հետևանքով առաջացած սոցիալական անբավարարությունն է, որը հանգեցնում է անձի կենսագործունեության սահմանափակման և սոցիալական պաշտպանության անհրաժեշտության»:

Ըստ սոցապի՝ «անձը հաշմանդամ է ճանաչվում՝ ելնելով նրա հիվանդություններով, վնասվածքներով կամ արատներով պայմանավորված օրգանիզմի որևէ ֆունկցիայի խանգարումների հետևանքով առաջացած կենսագործունեության սահմանափակման տեսակից և աստիճանից: Դա որոշելու համար, ըստ Սոցապի, ԲՍՓ հանձնաժողովը հիմք է ընդունում համապատասխան մասնագետների կողմից նրա օբյեկտիվ զննման, ինչպես նաև ներկայացված բժշկական փաստաթղթերում առկա տվյալներն ու բուժման արդյունքները»: Փաստ է, սակայն, որ «Արաբկիր» ԲԿ-ում Գրիշիկի հետազոտությունների տվյալներն առկա են, իսկ ԲՍՓ հանձնաժողովից չեն այցելել՝ երեխայի վիճակը տեսնելու:

Անմարդկային մոտեցում երեխայի հանդեպ

Հաշմանդամ երեխաների ծնողների «Աստղիկ» ասոցիացիայի նախագահ Լևոն Ներսիսյանը խորհուրդ տվեց ԲՍՓ հանձնաժողովի որոշումը բողոքարկել դատարանում, քանի որ դա անմարդկային մոտեցում է երեխայի նկատմամբ: Ըստ Ներսիսյանի՝ ԲՍՓ-ից պետք է գնան, տեսեն երեխայի վիճակը և իրենք պետք է գործուղեն հիվանդանոց՝ հետազոտման: Նրա խոսքով՝ էպիլեպսիայով հիվանդ երեխաների դեպքում հաճախ հաշմանդամության կարգի մերժման խնդիր առաջանում է, քանի որ ծնողից պահանջում են նոպայի պահին բժիշկ կանչել, ինչը ոչ բոլորի դեպքում է հնարավոր և կարող է վտանգավոր լինել երեխայի կյանքի համար:

Մանկական բժշկասոցիալական հանձնաժողովի (ՄԲՍՀ) նախագահ, մանկաբույժ Նունե Պետրոսյանը մերժումների աճը կապում է վերջին տարիների բժշկական նոր չափորոշիչների սահմանման հետ: Ըստ նրա, մերժումների թիվն աճել է, քանի որ հիվանդության չափորոշիչները փոխվել են:

«Ժամանակին գործել են այլ որոշումներ, օրինակ՝ տարիներ առաջ էպիլեպսիայով հիվանդ երեխային կամ շաքարային դիաբետ ունեցողին մինչև 18 տարեկանը միանգամից տրամադրել են կարգավիճակ, հիմա խստացվել է»,- Hetq.am-ին ասել է մանկաբույժը:

«Օրինակ՝ էպիլեպսիայով հիվանդ երեխային կարգավիճակ տրամադրելու համար ամսվա մեջ գոնե երկու՝ շտապօգնություն կանչ կամ հոսպիտալացման արձանագրություն պիտի լինի: Պիտի ակնառու լինի, որ դեղերի օգտագործման հետ զուգահեռ երեխաների մոտ հաճախակի ցնցումներ են լինում»,- նշել է մանկաբույժը:

Եթե ԲՍՓՀ-ից այցելեին Այգեզարդ գյուղի բնակիչ 6-ամյա հիվանդ երեխային, թերևս կարձանագրեին նրա մոտ դրսևորվող հաճախակի ցնցումներն ու ուշագնացությունները, սակայն Գրիշիկն այսօր անտարբերության ու բյուրոկրատիայի զոհ է՝ զրկված օրենքով իրեն հասանելիք աջակցությունից:

Մարինե Խառատյան

3 ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

  1. Es el poqr tariqic hivand Epilepsayov bayc petutyuny voch mi banov chi ognum asum en da hivandutyun chi inch asem xndrum em duq ogneq mez xndiry barcacreq vata vor gnum es socap asum es inch hivandutyun unes qez asum en, es erkrum shat kan edpisi hivandner ho bolorin toshak chenq talu….Ogneq mersi naxapes

ԹՈՂՆԵԼ ՊԱՏԱՍԽԱՆ

Please enter your comment!
Please enter your name here