լ ր ա գ ր ո ղ ն ե ր   հ ա ն ու ն   մ ա ր դ ու   ի ր ա վ ու ն ք ն ե ր ի
ի ր ա վ ա կ ա ն    լ ր ա տ վ ա կ ա ն   կ ա յ ք
19.12.2017 | սոցիալական իրավունքներ

կոռուպցիան համակարգային է, ղեկավարվում է մեկ կենտրոնից

կոռուպցիան համակարգային է, ղեկավարվում է մեկ կենտրոնից
Կոռուպցիան իսկական չարիք է, և նույնիսկ պետություններ է կործանում։ Անդունդի եզրով շարժվում է նաև Հայաստանի Երրորդ Հանրապետությունը, որտեղ կոռուպցիան համակարգային է․ ղեկավարվում է մեկ կենտրոնից, և ծառայում որպես իշխանության վերարտադրման ու հարստացման գործիք։ Սա արվում է կեղեքվող քաղաքացիների շահերի հաշվին։ 

Ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը վստահ է, որ Հանրապետական կուսակցության իշխանությունը չի գիտակցում կոռուպցիայի իրական վտանգավորությունը, մասնավորապես, թե Հայաստանն ինչպես է զրկվում իր բնակչությունից․  

«Մենք տեսնում ենք, թե սահմանային գոտուց բնակչության ինչ թափով արտագաղթ կա։ Շրջելով Հայաստանի մարզերում՝ տեսնում ենք ծերացող գյուղեր, տեսնում ենք մանկապարտեզներ չունեցող բնակավայրեր, տեսնում ենք դատարկ դպրոցներ, իսկ իշխանություններն անընդհատ հաշվետվություններ են ներկայացնում Երևանի կենտրոններում գտնվող եվրոպական մոդելներով կառուցվող դպրոցների մասին։ Կոռուպցիայի հետևանքը կարող է պետականության կորուստը լինել»,- Forrights.am-ի հետ զրույցում ասում է Հրանուշ Խառատյանը։ 

Կոռուպցիան որպես երևույթ հասարակությանը մատուցվում է պարզ ու գռեհիկ կաշառքի տեսքով և թաքցվում են նրա իրական ծավալները։ Քայքայվում է պետության պաշտպանունակությունը, և Հայաստանն արտաքին հակառակորդի առաջ դառնում է խոցելի։ Ասվածն ապացուցվել է ապրիլյան պատերազմում և հետևանքները հայտնի են բոլորին։ Ազգագրագետն ուսումնասիրել է պետական համակարգում առկա կոռուպցիոն դրսևորումները։ Նրա գնահատմամբ՝ իշխանության քաղաքականությունը չի բխում Հայաստանի Հանրապետության բնակչության իրական կարիքներից։ Նա խոսում է կոնկրետ օրինակով։ Ուսումնասիրվել է 30 դեպք, երբ քաղաքացին փոքր բիզնես ծավալելու համար տարածք ստանալու խնդրանքով դիմել է քաղաքապետարան։ Բոլոր դեպքերում մարդիկ մերժվել են․ 

«Քաղաքացիները միաբերան ասում են՝ եթե առաջին մակարդակում կաշառք չես տալիս, մյուս մակարդակներում կաշառքի գինը ավելանում է։ Ուրեմն՝ ավելի լավ է կաշառք տալ առաջին աստիճանում»։ Ինչը նշանակում է, որ կոռուպցիան պետք է կանխվի սկսած առաջին մակարդակից, որպեսզի կկանգնեցվի «վիրուսի» տարածումը պետական բարձր օղակներում։ Ըստ Խառատյանի, կոռուպցիայի նկատմամբ Հայաստանի իշխանության որդեգրած իներտ դիրքորոշումը լավատեսության հիմքեր չի տալիս․ 

«Քաղաքացին պետք է կարողանա դատարանում լուծել իրենից խլված իրավունքի հարցը։ Փոփոխությունները չեն գնում այս ուղղությամբ»։ Կառավարության անդամները որպես հակակոռուպցիոն արդյունավետ գործիքակազմ թմբկահարում են դրամական միջոցներն ու ունեցվածքը հայտարագրող պաշտոնյաների թվի մեծացումը՝ 500-ից մինչև 10 000։ Խառատյանը հիշեցնում է՝ հայտարարագրման ինստիտուտը Հայաստանում գործում է երկար տարիներ, ու մինչ այժմ չարաշահման որևէ դեպք իրավապահները քննության առարկա չեն դարձրել։ 

Չեն պատժվում նաև բանակի թերզինման ու թերսնման հաշվին կոռուպցիոն սխեմաներով հարստացող չինովնիկները։ Ժամանակ առ ժամանակ տեսնում ենք բանակի ղեկավար կազմից հեռացվող «օդիոզ» պաշտոնյաների, որոնք, սակայն, դատարանի առաջ չեն կանգնում։ Հակառակը՝ պետության ունեցվածքը թալանած անցնում են հանգստի՝ վայելելու գողոնը։ Պաշտպանական ոլորտին հրաժեշտ տված վերջին բիզնեսմեն-գեներալը ՀՀ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ Հայկազ Բաղմանյանն է, որը հարստացել է բանակի հաշվին ու ծաղկուն բիզնեսներ է տնօրինում։ Ինչպես երևում է՝ նա ևս կլրացնի անպատիժների հավերժ ձգվող շարքը։ 

Հրանուշ Խառատյան․ «Այսպիսի ազատումները չեն կարող պաշտպանական ոլորտում հակակոռուպցիոն լուրջ քայլեր դիտարկվել։ Ես տագնապ ունեմ, որ նման փոքր քայլերով թուլացվում է կոռուպցիոն դաշտի նկատմամբ բնակչության մերժողականությունը։ Այսպիսով՝ մեծացվում է կոռուպցիայի շարունակականությունը»,- ասում է Խառատյանը, ում կարծիքով՝ գեներալ-լեյտենանտին իշխանությունը պարզապես զոհաբերեց՝ հասարակության հետ համագործակցության դաշտ ստեղծելու նպատակով։ 

Այս շրջանում ակտիվորեն պրոպագանդվում է «Ազգ-բանակ» կոնցեպտը, որը չի կարող իրականացվել առանց հասարակական աջակցության։ Գեներալ-լեյտենանտ Բաղմանյանն ընդամենը հասարակության վստահությունը շահելու գինն է։ Անկախ դատական իշխանությունը Հայաստանում կոռուպցիան նվազեցնելու թիվ մեկ պայմանն է։ 

Ըստ Խառատյանի՝ քանի դեռ դատական համակարգն իրեն թույլ է տալիս աղաղակող այնպիսի դատավարություններ, ինչպես Գևորգ Սաֆարյանի, Անդրիաս Ղուկասյանի և Կարո Եղնուկյանի դեպքում է, խոսել կոռուպցիայի դեմ իրական պայքարի մասին, անհնար է․ 

«Տեսանելի օրինակներ են քաղաքական հնչեղություն ունեցող դատավարությունները, որոնցում վառ երանգով արտահայտվում է քաղաքական պատվերը։ Դա ևս կոռուպցիայի տեսակ է»։ Եվրամիության հետ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումը հույսեր է արթնացրել, որ Հայաստանի իշխանությունը ստիպված կլինի կոռուպցիայի դեմ առավել արդյունավետ պայքարել։ Արդյունքի հասնելու տեսանկյունից անհրաժեշտ է հասարակության մերժողական վերաբերմունքը կոռուպցիայի նկատմամբ։ 

Գալով գործնական հարթություն՝ Հրանուշ Խառատյանը կասկածի տակ է առնում այս թեզը հարցնելով՝ ինչպե՞ս կարող է քաղաքացին կաշառք չտալ, եթե իր խնդրի լուծումը կախված է պետական պաշտոնյայից։ Եվ ուրեմն, ինչպես Սերժ Սարգսյանն է ասել, գլխից է պետք բռնել, գլխից․․․

Ռոբերտ Անանյան
933
Print
սոցիալական իրավունքներ
«Կույրերի միավորում» ՀԿ անդամները հացադուլ և նստացույց են անում 13.08.2018 | սոցիալական իրավունքներ

«Կույրերի միավորում» ՀԿ անդամները հացադուլ և նստացույց են անում

«3 տարի է ահազանգում եմ, բայց ոչ ոք քանդողի ձեռքը չի բռնում»

« Հայաստանի կույրերի միավորում» ՀԿ-ի մեծ դահլիճը, որտեղ սովորաբար տեղի են ունենում միջոցառումներ և համերգները, արդեն 10 օրից ավել է, ինչ «շրջափակված» է մի

Պատուհանից այն կողմ. ծնողների կարծրատիպեր, որոնք ճակատագրական կարող են լինել 6.08.2018 | սոցիալական իրավունքներ

Պատուհանից այն կողմ. ծնողների կարծրատիպեր, որոնք ճակատագրական կարող են լինել

13-ամյա Դավիթը սիրում է դպրոց հաճախել, սիրում է իր դասընկերներին, սակայն գրեթե չի շփվում նրանց հետ: Նա ունի աուտիզմ, որը բնորոշվում է շփման եւ հաղորդակցման խանգարումներով: Մայրը՝ մասնագիտությամբ լեզվաբան, երաժիշտ Կարինե Ղազարյանը, նրա հետ ամեն օր հաճախում է դպրոց, նստում բոլոր դասերին: «

«ԴԱՀԿ-ն տունս վաճառել է, ես սկի տեղյակ չեմ եղել». միայնակ թոշակառուն փողոցում հայտնվելու վտանգի առաջ 5.08.2018 | սոցիալական իրավունքներ

«ԴԱՀԿ-ն տունս վաճառել է, ես սկի տեղյակ չեմ եղել». միայնակ թոշակառուն փողոցում հայտնվելու վտանգի առաջ

Forrights.am-ի խմբագրություն դիմած 66-ամյա միայնակ թոշակառու Աննա Մինասյանը վերջերս հայտնաբերել է, որ կորցրել է իր մեկ սենյականոց բնակարանը ու իր տունը նոր սեփականատեր ունի: Փողոցում հայտնվելու հեռանկարից սարսափած միայնակ թոշակառուն, ով իր այդ վիճակի համար մեղադրում է նախկին ամուսնո

լրագրողներ հանուն մարդու իրավունքների | 530840 ; 093589631 | info@jfhr.am Մեջբերումներ անելիս հղումը «JFHR»-ին պարտադիր է:© 2013 JFHR online: Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են:

Այս կայքը ստեղծվել է «Լրատվության այլընտրանքային ռեսուրսներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության /ԱՄՆ ՄԶԳ/ միջոցով:Կայքի բովանդակությունը միմիայն հեղինակներինն է և պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները: