լ ր ա գ ր ո ղ ն ե ր   հ ա ն ու ն   մ ա ր դ ու   ի ր ա վ ու ն ք ն ե ր ի
ի ր ա վ ա կ ա ն    լ ր ա տ վ ա կ ա ն   կ ա յ ք
3.05.2018 | խոսքի ազատություն

Հեղափոխության կարոտ լրատվամիջոցները

Հեղափոխության կարոտ լրատվամիջոցները
Հայաստանն այս օրերին շնչում է հեղափոխության թարմ ու կենարար օդը։ Կազդուրիչ թերապիան քաղաքական իշխանությունից բացի թափանցել է նաև չորրորդ իշխանության օրգանիզմ։ Բոլորիս աչքի առաջ առողջանում է լրատվադաշտը։ Հեղափոխական գլխապտույտի ազդեցության տակ չէ, որ գրվում են այս տողերը։ Սրանք տեսանելի իրողության մասին են: Հայաստանի լրատվամիջոցները երբեք այսքան ազատ չեն եղել, ինչպես այսօր։ 

Փլվել է իշխանական ուղղաձիգ բուրգը, որի ազդեցությամբ են գործել պետական ու մասնավոր մեծաթիվ լրատվամիջոցներ: Դրանք մի խումբ անձինք ծառայեցրել են իշխանություն պահելու նպատակով: Խոսքն առաջին հերթին մեծ լսարան ունեցող դասական հեռուստաընկերությունների մասին է:   Խոսենք փաստերի շուրջ, որոնք չեն վրիպել շարքային հեռուստադիտողի աչքից: 20 օր առաջ, երբ Նիկոլ Փաշինյանի Իմ ՔԱՅԼԸ շարժումը նոր նոր էր ծավալվում Գյումրիից, հեռուստաընկերությունների մեծ մասը բլոկադայի էին ենթարկում այն: Լրահոսը ողոված էր Հայաստանի քաղաքացու համար անկարևոր, որևէ ասելիք չունեցող բովանդակությամբ: Լուրերն ամեն ինչի մասին էին, բացի` կարևորից: 

Ընդդիմության առաջնորդ Փաշինյանն ու հակասերժսարգսյանական շարժումը համառորեն չէին հայտնվում եթերում: Իրականությունը հասարակությանը հասու էր դառնում բացառապես օնլայն հեռուստաեթերից:   Որոշ ժամանակից, երբ հեղափոխական շարժման շուրջ աղմուկը գնալով բարձրացավ, երբ մեծացավ իշխանությանն սպառնացող վտանգը, պրոիշխանական լրատականների խուլ պատը սկսեց ցնցվել: Եթեր էր հեռարձակվում կարճ լրատվական ռեպորտաժներ, որոնք անդեմ էին` ոչնչի մասին: Ներկայացվում էր, թե ասենք` Նիկոլ Փաշինյանը Գյումրից հետո որ քաղաքն է գնացել, քանի կիլոմետր է քայլել: 

Մեծաթիվ մարդկանց հասանելի հեռուստաընկերությունները դիտողից խնամքով թաքցում էին, թե ինչն է ընդդիմադիր պատգամավորին դուրս հանել հարմարավետ գրասենյակից, թե ինչու է Նիկոլ Փաշինյանը գիշերում ցրտաշունչ դաշտի վրանային ճամբարում:   Հեղափոխական շարժման ակտիվացմանը, ոստիկանական բռնությունների ուժգնացմանը համընթաց պրոիշխանական հեռուստաալիքները գրեթե ամբողջությամբ վերագտան Սահմանադրությամբ իրենց վերապահված ազատ լրատվություն մատուցելու իրավունքը: 

Փաշինյանի հեղափոխական նպատակները Հանրային հեռուստաընկերության հեռուստադիտողի առաջ այլևս բացահայտվեց: Իշխանություն-ընդդիմություն կոնֆլիկտը մաքրագործող էր առաջին հերթին հեռուստաէկրանի համար: Չնայած` դա կատարվեց պարտադրված:   Հեռուստաեթերի մասնակի ազատագրումը տեղի ունեցավ շնորհիվ օնլայն հեռուստաընկերությունների դեմ մրցակցության: Դասական հեռուստաալիքները պարզապես սկսեցին պարտվել օնլայն մեդիաներին: Դեպքերի ուղիղ հեռարձակումները ֆեյսբուքով կամ յութուբով ցունամիի հարված հասցրին կարծր պետական քարոզչամեքենային: Այլևս հնարավոր չէր քողարկել փողոցներում և հրապարակներում տարածվող հեղափոխական շարժումը: 

Ամեն ինչ տեղի էր ունենում էր մարդկանց աչքի առաջ:   Ընդամենը 20 օր առաջ ոչ մի ռոմանտիկ-լավատես չէր համարձակվի մտքով անցկացնել, որ «Հ1»-ը ապրիլի 30-ին հանրապետությունով մեկ կսփռի Ազատություն ռադիոկայանի ուղիղ եթերը Պառլամենտից, որտեղ ընդդիմության առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանում էր ՀՀԿ պատգամավորների հարցերին: Թե հարցերը, և թե պատասխանները ավտորիտար ռեժիմի գերիշխանության օրոք առանց մոնտաժի երբեք չէին հայտնվի պետական, իրականում` իշխանական «Հ1»-ի եթերում:   Հեղափոխությամբ ազատագրվում է ոչ միայն գյուղացին, բիզնեսմենը, դատավորն ու քննիչը: 

Հեղափոխության պարտադրած ազատությունը թևեր է տալիս առաջին հերթին հայաստանյան մամուլին: Հետդարձ դեպի վերահսկվող լրատվություն վստահաբար այլևս չի լինելու: Լրատվադաշտի ստվերային հատվածից տեղափոխվենք սպիտակ տարածք: Հեղափոխական այս օրերը մեծ փորձություն էին հայաստանյան ազատ մեդիատարածքի համար: Հեղափոխության առաջին շարքերում կանգնած քաղաքական գործիչներն անգամ ընդունում են` եթե գոյություն չունենային իշխանությունից անկախ առցանց լրատվամիջոցները, գուցե և հեղափոխությունն այսքան արագ տեղի չունենար: 

Ընդդիմադիրների ակցիաներն սկսվում էին վաղ առավոտից, և ավարտվում ուշ գիշերը: Մեդիաաշխատողները ցուցարարների հետ էին` թե’ առավոտյան` մետրոյի աշխատանքը խափանելիս, թե’ կեսօրին` փողոցներ արգելափակելիս, և թե երեկոյան` ոստիկանական բռնությունների պիկ ժամերին: Լրագրողի ու տեսախցիկի ներկայությունը դեպքի վայրում հաճախ զսպում էր ոստիկանի կամ թաղային խուժանի ախորժակը, որը թեևեր ծալած մռնչում էր, պատրաստվում բռնաճնշումների ենթարկել ընդդիմադիրներին:   Բազմաթիվ լրատվամիջոցներ հավատարիմ մնացին իրենց բարձր առաքելությանը: Չկա հիշարժան որևէ դեպք, որ չհայտնվեր օբյեկտիվի աչքում և  հասարակությանը հայտնի չդառնար: 

Հանրապետական կուսակցության ավտորիտար ռեժիմը հոգեվարքի մեջ է և վերջին օրերն է ապրում: Ժողովուրդը վերջ է դնում ՀՀԿ-ի 20-ամյա իշխանությանը. Բաստիլը գրավված է: Հիրավի, հարյուրամյակներ անց այս օրերին նկարահանված տեսանյութերը կվերածվեն ֆիլմերի, ու սերունդներին կպատմեն արժեքների հեղափոխության պատմությունը:   Այսօր շատերն են գիտակցում, որ Հայաստանում իրավիճակ է փոխվել: Այլևս նախագահական նստավայրից չեն զանգելու հեռուստաընկերություններին և ճնշումներ բանեցնելու: Սա պետք է հասկանան բոլորը, և առաջին հերթին լրատվամիջոցները, որոնք ազատության իրական հնարավորություն են ստացել: 

Դեռևս հարց է, արդյո՞ք ինքնաառողջացման պրոցեսը մինչև վերջ կընթանա նախկին իշխանական լրատվամիջոցներում և արդյո՞ք վերահսկվող լրատվադաշտի փլատակների առաջ կանգնած մեր կոլեգաները կենթարկվեն ազատ ալգոռիթմով աշխատելու հրամայականին: ՀՀԿ-ի ուրվականը դեռ թևածում է պետական և մասնավոր հեռուստաալիքների միջանցքներում և աշխատասենյակներում: Այդ հրեշի կյանքին պիտի գլխատեն հենց ԶԼՄ-ները: 

 Ի դեպ, Մայիսի 3-ին աշխարհը նշում է ազատ մամուլի օրը:   

ՀԳ. Հեղափոխության առաջնորդ 42-ամյա Նիկոլ Փաշինյանը մասնագիտությամբ լրագրող է: Առաջին հոդվածը հրապարակել է 26 տարի առաջ: 1998 թվականից խմբագրել է «Օրագիր», 1999 թվականից` «Հայկական ժամանակ» թերթերը: Մասնագիտական ողջ կյանքում օրվա իշխանությունը հետապնդվել է ընդդիմադիր հայացքներով աչքի ընկնող լրագրողին:   

 Ռոբերտ ԱՆԱՆՅԱՆ
808
Print
խոսքի ազատություն
«Առողջականս լավ է, տրամադրությունս՝ հրաշալի». հացադուլի 24-րդ օրը 17.05.2018 | խոսքի ազատություն

«Առողջականս լավ է, տրամադրությունս՝ հրաշալի». հացադուլի 24-րդ օրը

«Առողջականս լավ է, տրամադրությունս՝ հրաշալի»,- այսպես նկարագրեց իրեն՝ շուրջ 24 օր հացադուլի մեջ գտնվող «Հիմադիր խորհրդարան»-ի նախագահ Գարեգին Չուգասզյանը: Վերջինս նշեց, որ գտնվում է բժշկական շուրջօրյա վերահսկողության ներքո, որևէ առողջական խնդիր կամ բողոք չունի: Չուգասզյանը ներողություն

Հայ ժողովուրդը պետք է կարողանա պաշտպանել սեփական նվաճումները 17.05.2018 | խոսքի ազատություն

Հայ ժողովուրդը պետք է կարողանա պաշտպանել սեփական նվաճումները

Քաղբանտարկյալ Շանթ Հարությունյանի կոչը Վարդաշեն ՔԿՀ-ից․ «Չնայած նրան, որ ես և Նիկոլ Փաշինյանն ունենք գաղափարական և մոտեցումային տարբերություններ կապված Հայաստանի արտաքին ուղղվածության հետ, այնուամենայնիվ, հարկ եմ համարում՝ չհավակնելով դիմել ողջ ժողովրդին, դիմել իմ բոլոր համախոհներին և բոլ

«եթե մենք բոլոր հարցերը միանգամից փորձենք լուծել, բոլոր հարցերի լուծումը միանգամից կձախողենք» 17.05.2018 | խոսքի ազատություն

«եթե մենք բոլոր հարցերը միանգամից փորձենք լուծել, բոլոր հարցերի լուծումը միանգամից կձախողենք»

Անդրադառնալով վերջին օրերին նոր թափ առած գործադուլներին ու բողոքի ակցիաներին, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության նիստից հետո հանդիպեց կառավարության շենքի մոտ բողոքի ակցիա անող ցուցարարներին.

«Ես ոչ մի սաբոտաժի տարր չեմ

լրագրողներ հանուն մարդու իրավունքների | 530840 ; 093589631 | info@jfhr.am Մեջբերումներ անելիս հղումը «JFHR»-ին պարտադիր է:© 2013 JFHR online: Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են:

Այս կայքը ստեղծվել է «Լրատվության այլընտրանքային ռեսուրսներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության /ԱՄՆ ՄԶԳ/ միջոցով:Կայքի բովանդակությունը միմիայն հեղինակներինն է և պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները: